எடி மாபோ (Eddie Mabo) (1936–92)

எடி கொய்கி மேபோ (Eddie Koiki Mabo) பூர்வகுடி நிலவுரிமைகளுக்கான ஒரு போராளியும் பேச்சாளரும் ஆவார். டோரஸ் ஜலசந்தியின் மெரியம் (Meriam) மக்களின் பாரம்பரிய நிலமான முர்ரே தீவில் (Murray Island) அவர் பிறந்தார்.

இளம் வயதிலிருந்தே, தன் குடும்பத்தின் நிலத்தின் எல்லைகளைக் குறிக்கும் மரங்கள் மற்றும் பாறைகள் எவை என்பது அவருக்குத் துல்லியமாகக் கற்பிக்கப்பட்டது.

பல ஆண்டுகளுக்குப் பிறகுதான், ஆஸ்திரேலியச் சட்டத்தின்படி தன் தாய்நிலம் அரசுக்குச் சொந்தமான நிலமாகக் (Crown land) கருதப்படுகிறது என்பதையும், அது தன் குடும்பத்திற்குச் சொந்தமானது அல்ல என்பதையும் எடி அறிந்தார். தன் கோபத்தைச் செயலாக மாற்றி, முர்ரே தீவு மக்கள் சார்பாக அவர் நீதிமன்றத்திற்குச் சென்றார்.

1992 இல், பல ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு, எடியின் வழக்கு உயர் நீதிமன்றத்தில் வெற்றி பெற்றது. ஆதிவாசி மக்கள் தமது நிலத்துடன் வரலாற்று ரீதியான, தொடர்ந்து நீடிக்கும் பாரம்பரியத் தொடர்பு இருப்பதை நிரூபிக்க முடிந்தால், அந்த நிலம் வேறு யாராலும் உரிமைகோரப்படாத நிலையில், அதன் உரிமையை அவர்கள் கோர முடியும் என்று மேபோ தீர்ப்பு அறிவித்தது. இந்தத் தீர்ப்பு பெரும் நிலப்பகுதிகள் அவற்றின் மூல உரிமையாளர்களிடம் திரும்பக் கிடைக்க வழிவகுத்துள்ளது.

எடி மேபோ அவரது துணிவுக்காகவும், ஆதிவாசி மற்றும் டோரஸ் ஜலசந்தி தீவு மக்களுக்கு நிலவுரிமைகளைப் பெற்றுத் தந்ததற்காகவும் நினைவுகூரப்படுகிறார்.