ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ (1914–18)

ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਐਬੋਰਿਜਨਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬੜਾ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗਾਂ ਜਾਂ ਇਨਕਲਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈਆਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹੀਆਂ।

ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਚੌਕੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਅਸੀਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸਾਂ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ August 1914 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 1915 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸਾਥੀ ਤੁਰਕੀਏ (Türkiye) ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਰਮੀ ਕੋਰ (Australian and New Zealand Army Corps — Anzacs) ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗੈਲੀਪੋਲੀ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ (Gallipoli Peninsula) ਦਾ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਕ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੇਠ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਪਿਆ। ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਅਤੇ ਮੋਰਚੇ ਪੁੱਟ ਲਏ, ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਘਰ ਬੈਠੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈਆਂ ਨੂੰ ਐਨਜ਼ੈਕਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਸੀ।

ਗੈਲੀਪੋਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚੇ (Western Front) ਉੱਤੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਡਿਗਰਜ਼' ('diggers') ਦਾ ਨਾਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੋਰਚੇ ਪੁੱਟਣ ਅਤੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਕਮਾਂਡਰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸਰ ਜੌਹਨ ਮੋਨਾਸ਼ (Lieutenant General Sir John Monash) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਡਿਗਰਜ਼ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਆਖ਼ਰੀ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਧੰਨਵਾਦ ਕਮਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਫ਼ੌਜੀ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ (Suez Canal) ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਸਿਨਾਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਉੱਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਸਿੰਪਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਖੋਤਾ — ਜੌਹਨ ਸਿੰਪਸਨ ਕਿਰਕਪੈਟ੍ਰਿਕ (John Simpson Kirkpatrick) (1892–1915)

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜੌਹਨ ਸਿੰਪਸਨ ਨੇ ਗੈਲੀਪੋਲੀ ਵਿੱਚ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਮੈਡੀਕਲ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਸਟਰੈਚਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਟਰੈਚਰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਫ਼ੌਜੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਡਫ਼ੀ (Duffy) ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਖੋਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਘੰਟਾ-ਘੰਟਾ, ਸਿੰਪਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਖੋਤਾ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਕੰਢੇ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜੌਹਨ ਸਿੰਪਸਨ 25 April 1915 ਨੂੰ ਗੈਲੀਪੋਲੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਗੰਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਮੁੰਦਰ-ਕੰਢੇ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਡਫ਼ੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸੈਨਿਕ ਨੂੰ ਚੁੱਕੀ, ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮੁੰਦਰ-ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਤੁਰਦਾ ਆਇਆ। ਜੌਹਨ ਸਿੰਪਸਨ ਕਿਰਕਪੈਟ੍ਰਿਕ ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ।