Federation (ਸੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ)

ਭਾਵੇਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਕੌਮੀ ਸਾਂਝ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। 1889 ਵਿੱਚ ਸਰ ਹੈਨਰੀ ਪਾਰਕਸ (Sir Henry Parkes) ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਵੀਂ ਕੌਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਘ (federation) ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਲਈ 1890 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੇਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ (Australasian Federation Conference) ਹੋਈ।

1893 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੇਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਘ ਵੱਲ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜੀ। ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ। ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਵਿਧਾਨ (Australian Constitution) ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਗੇੜਾਂ ਦੇ ਰਾਏਸ਼ੁਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਈ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਆਪ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1 January 1901 ਨੂੰ ਐਡਮੰਡ ਬਾਰਟਨ (Edmund Barton), ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਘ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਸੈਂਟੇਨੀਅਲ ਪਾਰਕ (Centennial Park) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਸਾਹਮਣੇ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਈ ਗਈ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੌਮ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 1931 ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਸਨ। 1948 ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਐਕਟ (Australian Citizenship Act) ਤੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਲੋਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਜਾ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਕੌਮੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ।

ਐਡਿਥ ਕਾਵਨ (Edith Cowan) (1861–1932)

ਐਡਿਥ ਕਾਵਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਦ ਲਈ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੰਜਾਹ-ਡਾਲਰ ਦੇ ਨੋਟ ਉੱਤੇ ਹੈ।

ਐਡਿਥ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ-ਹੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ। ਐਡਿਥ ਨੂੰ 1915 ਵਿੱਚ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ 1920 ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਦ ਪੀਸ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1921 ਵਿੱਚ ਐਡਿਥ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (Nationalist Party) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੈਸਟਰਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (Legislative Assembly) ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।