एडी माबो (Eddie Mabo) (1936–92)

एडी कोइकी माबो (Eddie Koiki Mabo) आदिवासी भूमि अधिकारका अभियन्ता र प्रवक्ता थिए। उनको जन्म टोरेस स्ट्रेटका मेरियम (Meriam) जनजातिको परम्परागत भूमि, मरे टापु (Murray Island) मा भएको थियो।

सानै उमेरदेखि उनलाई कुन-कुन रूख र चट्टानले आफ्नो परिवारको जमिनको सीमा जनाउँछ भन्ने ठ्याक्कै सिकाइएको थियो।

धेरै वर्षपछि मात्र एडीले थाहा पाए कि अस्ट्रेलियाली कानुनअनुसार उनको मातृभूमि क्राउन भूमि (Crown land) मानिन्थ्यो र त्यो उनको परिवारको थिएन। उनले आफ्नो रिसलाई कार्यमा बदले र मरे टापुका जनताको तर्फबाट आफ्नो मुद्दा अदालतमा लगे।

धेरै वर्षपछि, 1992 मा एडीको मुद्दा उच्च अदालतमा जितियो। माबो निर्णयले भन्यो कि यदि आदिवासी जनताले आफ्नो भूमिसँग ऐतिहासिक र निरन्तर परम्परागत सम्बन्ध रहेको प्रमाणित गर्न सक्छन् भने, त्यो भूमि अरू कसैले दाबी नगरेको अवस्थामा उनीहरूले त्यसको स्वामित्व दाबी गर्न सक्छन्। यस निर्णयका कारण ठूलो क्षेत्रफलको भूमि मूल मालिकहरूलाई फिर्ता गरिएको छ।

एडी माबोलाई उनको साहस र आदिवासी तथा टोरेस स्ट्रेट टापु जनजातिका लागि भूमि अधिकार दिलाएकामा सम्झिन्छन्।