अस्ट्रेलियाली नोबेल पुरस्कार विजेताहरू

अस्ट्रेलिया वैज्ञानिक र चिकित्सा अनुसन्धानका लागि प्रसिद्ध छ। निम्न अस्ट्रेलियालीहरूले यी क्षेत्रमा नोबेल पुरस्कार जितेका छन्।

• प्राध्यापक विलियम ब्र्याग (William Bragg) (1862–1942) र लरेन्स ब्र्याग (Lawrence Bragg) (1890–1971), भौतिकशास्त्री विलियम ब्र्याग (बुबा) र लरेन्स ब्र्याग (छोरा) ‘एक्स-रे मार्फत क्रिस्टल संरचनाको विश्लेषणमा उनीहरूको सेवाका लागि’ 1915 को भौतिकशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कारका संयुक्त विजेता थिए।

• सर हावर्ड वाल्टर फ्लोरी (Sir Howard Walter Florey) (1898–1968), रोगविज्ञ South Australia को Adelaide मा जन्मेका हावर्ड फ्लोरीले ‘पेनिसिलिनको खोज र विभिन्न सङ्क्रामक रोगहरूमा यसको उपचारात्मक प्रभावका लागि’ 1945 को शरीरक्रिया विज्ञान वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार (संयुक्त रूपमा) प्राप्त गरे।

• सर फ्र्याङ्क म्याकफार्लेन बर्नेट (Sir Frank Macfarlane Burnet) (1899–1985), चिकित्सा वैज्ञानिक र जीवविज्ञानी Victoria मा जन्मेका फ्र्याङ्क बर्नेटलाई ‘आर्जित प्रतिरक्षात्मक सहनशीलताको खोजका लागि’ 1960 को शरीरक्रिया विज्ञान वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार (संयुक्त रूपमा) प्रदान गरियो।

• सर जोन क्यारेउ एक्ल्स (Sir John Carew Eccles) (1903–97), शरीरक्रिया विज्ञानी जोन एक्ल्स Melbourne मा जन्मेका थिए र उनले ‘स्नायु कोष झिल्लीका परिधीय र केन्द्रीय भागहरूमा उत्तेजना र निषेधसँग सम्बन्धित आयनिक प्रक्रियाहरूको खोजका लागि’ 1963 को शरीरक्रिया विज्ञान वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार (संयुक्त रूपमा) प्राप्त गरे।

• सर बर्नार्ड काट्ज (Sir Bernard Katz) (1911–2003), चिकित्सक र जैवभौतिकशास्त्री जर्मनीमा जन्मेका बर्नार्ड काट्ज 1941 मा अस्ट्रेलियाली नागरिक बने। उनले ‘स्नायु अन्त्यमा हुने रासायनिक सन्देशवाहकहरू र तिनको भण्डारण, निष्कासन तथा निष्क्रियताको प्रक्रियासँग सम्बन्धित खोजहरू’ का लागि 1970 को शरीरक्रिया विज्ञान वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरे।

• प्राध्यापक जोन वार्कप कर्नफोर्थ (Professor John Warcup Cornforth) (1917–2007), रसायनशास्त्री जोन कर्नफोर्थ Sydney मा जन्मेका थिए र उनले ‘इन्जाइम-उत्प्रेरित प्रतिक्रियाहरूको त्रिआयामिक रसायनशास्त्रमा गरेको कामका लागि’ 1975 को रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार (संयुक्त रूपमा) प्राप्त गरे।

• प्राध्यापक पिटर डोहर्टी (Professor Peter Doherty) (जन्म 1940), प्रतिरक्षा विज्ञानी पिटर डोहर्टी Queensland मा जन्मेका थिए र उनले ‘कोष-मध्यस्थ प्रतिरक्षा प्रणालीको विशिष्टतासँग सम्बन्धित खोजहरूका लागि’ 1996 को शरीरक्रिया विज्ञान वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार (संयुक्त रूपमा) प्राप्त गरे।

• प्राध्यापक ब्यारी मार्शल (Professor Barry Marshall) (जन्म 1951), पाचन प्रणाली विशेषज्ञ, र डाक्टर रोबिन वारेन (Doctor Robin Warren) (जन्म 1937), रोगविज्ञ ब्यारी मार्शल र रोबिन वारेन ‘Helicobacter pylori ब्याक्टेरिया र ग्यास्ट्राइटिस तथा पेप्टिक अल्सर रोगमा यसको भूमिका’ को खोजका लागि 2005 को शरीरक्रिया विज्ञान वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कारका संयुक्त विजेता थिए।

• प्राध्यापक एलिजाबेथ हेलेन ब्ल्याकबर्न (Professor Elizabeth Helen Blackburn) (जन्म 1948), जीवविज्ञानी एलिजाबेथ ब्ल्याकबर्न Hobart मा जन्मेकी थिइन् र उनले ‘टेलोमियर र टेलोमरेज इन्जाइमले क्रोमोसोमलाई कसरी सुरक्षा दिन्छन् भन्ने खोजका लागि’ 2009 को शरीरक्रिया विज्ञान वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार (संयुक्त रूपमा) प्राप्त गरिन्।

• प्राध्यापक ब्रायन पी. स्मिट (Professor Brian P. Schmidt) (जन्म 1967), खगोलशास्त्री ब्रायन पी. स्मिटले ‘टाढाका सुपरनोभाहरूको अवलोकनमार्फत ब्रह्माण्डको बढ्दो गतिको विस्तारको खोजका लागि’ 2011 को भौतिकशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार (संयुक्त रूपमा) प्राप्त गरे।

निम्न अस्ट्रेलियालीले साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरेका छन्।

• प्याट्रिक ह्वाइट (Patrick White) (1912–90), उपन्यासकार र नाटककार अस्ट्रेलियाली आमाबुबाबाट London मा जन्मेका प्याट्रिक ह्वाइटलाई ‘साहित्यमा नयाँ महादेश भित्र्याउने महाकाव्यात्मक र मनोवैज्ञानिक कथाकलाका लागि’ 1973 मा साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरियो।