Ang Konstitusyon ng Australia (the Australian Constitution)
Ang Commonwealth of Australia Constitution Act 1900 (Konstitusyon ng Australia / Australian Constitution) ang legal na dokumento na naglalatag ng mga batayang patakaran para sa pamahalaan ng Australia. Ang Konstitusyon ng Australia ay orihinal na ipinasa bilang bahagi ng isang British Act of Parliament noong 1900. Noong 1 January 1901, nagkabisa ang Konstitusyon ng Australia at ang mga kolonyang Australyano ay naging iisang malayang bansa: ang Commonwealth of Australia.
Itinatag ng Konstitusyon ng Australia ang Parliament of the Commonwealth of Australia, na binubuo ng isang House of Representatives at isang Senate. Itinatag din ng Konstitusyon ang High Court of Australia, na may pinakamataas na kapangyarihan na ipatupad at bigyang-kahulugan ang mga batas ng Australia.
Maaaring baguhin ng mga mamamayang Australyano ang Konstitusyon ng Australia sa pamamagitan ng pagboto sa isang reperendum, tulad ng 1967 Referendum kung saan mahigit 90 porsiyento ng mga Australyano ang bumoto ng 'Yes' upang payagang mabilang sa Census ang mga Aboriginal na mamamayan.
Sa isang reperendum, kailangan ang 'double majority' upang mabago ang Konstitusyon ng Australia. Ibig sabihin, kailangang bumoto para sa pagbabago ang parehong mayorya ng mga botante sa mayorya ng mga estado at ang mayorya ng mga botante sa buong bansa.
Subukan ang sarili mo sa paksang ito
11 tanong sa paksang ito, bawat isa ay may paliwanag sa sagot.
-
- Ipapasa ang pagbabago kapag inaprubahan ito ng High Court
- Ipapasa ang pagbabago sa estadong bumoto ng oo lamang
- Ipapasa ang pagbabago dahil sapat na ang pambansang boto
- Babagsak ang pagbabago dahil hindi nakamit ang double majority
Paliwanag: Hindi sapat ang pambansang mayorya lamang; dapat ding bumoto ng oo ang karamihan ng mga estado bago mabago ang Konstitusyon.
-
- Sa pamamagitan ng pagboto sa isang reperendum
- Sa pamamagitan ng pagsulat sa Gobernador-Heneral
- Sa pamamagitan ng paglagda sa isang pampublikong petisyon
- Sa pamamagitan ng paghiling sa High Court na isulat itong muli
Paliwanag: Ang mga tao lamang ang makakapagbago ng Konstitusyon, at ginagawa nila ito sa pamamagitan ng pagboto sa reperendum.
-
- 1788
- 1967
- 2001
- 1900
Paliwanag: Ipinasa ito noong 1900 sa Britanya, at pagkatapos ay nagkabisa sa Australia nang sumunod na taon.
-
- Mga 50 porsiyento
- Mahigit 90 porsiyento
- Mga 30 porsiyento
- Mga 70 porsiyento
Paliwanag: Naipasa ang Reperendum noong 1967 sa napakalaking botong oo na mahigit 90 porsiyento.
-
- Isang kasunduan ng United Nations
- Isang boto ng mga kolonya ng Australia
- Isang British Act of Parliament
- Isang pasya ng High Court
Paliwanag: Nagsimula ang Konstitusyon bilang bahagi ng isang Act na ipinasa ng Parlamento ng Britanya.
-
- Gawing sapilitan sa lahat ang pagboto sa mga halalan
- Payagang mabilang ang mga Aboriginal na mamamayan sa Census
- Itatag ang High Court of Australia
- Ilipat ang Parlamento sa bagong kabisera
Paliwanag: Binago ng Reperendum noong 1967 ang Konstitusyon upang mabilang sa Census ang mga Aboriginal na mamamayan.
-
- Mayorya ng mga miyembro sa dalawang kapulungan ng Parlamento
- Mayorya ng mga huwes at mayorya ng mga pederal na ministro
- Mayorya ng mga botante sa dalawang magkasunod na reperendum
- Mayorya ng mga botante sa buong bansa at sa mayorya ng mga estado
Paliwanag: Dalawang magkahiwalay na mayorya ang kailangan: dapat bumoto ng oo ang karamihan ng estado, at ang karamihan ng botante sa buong bansa.
-
- Naghalal ang bawat isa ng sariling High Court
- Ibinalik sila sa tuwirang pamamahala ng Britanya
- Naging isang malayang bansa sila
- Pinanatili lamang nila ang sariling hiwalay na konstitusyon
Paliwanag: Nang magsimula ang Konstitusyon, ang magkakahiwalay na kolonya ay naging isang malayang bansa.
-
- Isang nakasulat na listahan ng pangalan ng lahat ng estado ng Australia
- Isang legal na dokumento na naglalatag ng mga panuntunan para sa pamahalaan
- Isang talumpati sa opisyal na pagbubukas ng Parlamento
- Isang kasunduang pangkapayapaan sa pagitan ng Australia at Britanya
Paliwanag: Ang Konstitusyon ang legal na dokumento na naglalatag ng batayang panuntunan sa pamamahala ng Australia.
-
- Ang Senado
- Ang House of Lords
- Ang Council of States
- Ang Kapulungan ng mga Kinatawan (House of Representatives)
Paliwanag: Lumikha ang Konstitusyon ng parlamentong may dalawang kapulungan: ang Kapulungan ng mga Kinatawan at ang Senado.
-
- Ang Hukuman ng Gobernador-Heneral
- Ang Senate Committee of Law
- Ang Mataas na Hukuman ng Australia (High Court of Australia)
- Ang Federal Council of Judges
Paliwanag: Itinatag ng Konstitusyon ang High Court, at ito ang may huling salita sa kahulugan ng mga batas ng Australia.
Mula sa Australian Citizenship: Our Common Bond, ang opisyal na booklet