ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ (constitutional monarchy) ਹੈ, ਭਾਵ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਰਾਜ-ਮੁਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸੰਸਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਿਵੇਕਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਗੂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
4 ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਹਰੇਕ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-
- ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਰਾਜਾ
- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (Chief Minister)
- ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ (Governor-General)
ਵਿਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ (Head of State) ਹੈ।
-
- ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ
- ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ
- ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ
- ਡੱਚ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ
ਵਿਆਖਿਆ: ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੋ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਹੈ।
-
- ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
- ਸੰਵਿਧਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
- ਰਾਜਾ ਜਦੋਂ ਵੀ ਚਾਹੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਰਾਜਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲਿਖਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਆਖਿਆ: ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਹ ਹੱਦਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
- ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ
- ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ
- ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ
- ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਵਿਆਖਿਆ: ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਪੁਸਤਿਕਾ Australian Citizenship: Our Common Bond ਤੋਂ