ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ?
ਸੰਘੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਗੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ।
ਸੰਘੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਕੋਲ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ (the Opposition) ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਆਗੂ (Leader of the Opposition) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਜਾਂ ਸੈਨੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ – portfolio ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਇੰਡਿਜਨਸ ਅਫ਼ੇਅਰਜ਼ (Indigenous Affairs) ਜਾਂ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ (the Treasury)। ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ ਮਿਲ ਕੇ ਕੈਬਨਿਟ (Cabinet) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
8 ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਹਰੇਕ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-
- ਕੌਂਸਟੀਚੁਐਂਸੀ
- ਗੱਠਜੋੜ (coalition)
- ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ (portfolio)
- ਕਮਿਸ਼ਨ
ਵਿਆਖਿਆ: ਹਰ ਮੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਜਾਂ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
-
- ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਨੇਟਰਾਂ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ
- ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਮਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ
- ਰਾਜ ਸੰਸਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ
- ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ
ਵਿਆਖਿਆ: ਸਰਕਾਰ ਉਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ ਵਜੋਂ।
-
- ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
- ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ
- ਸਥਾਨਕ ਕੌਂਸਲਾਂ ਦੇ ਮੇਅਰ
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ
ਵਿਆਖਿਆ: ਮੰਤਰੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਜਾਂ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚੋਂ।
-
- ਮਨਿਸਟਰੀ
- ਕੈਬਨਿਟ
- ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ (The Opposition)
- ਸੈਨੇਟ
ਵਿਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
-
- ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
- ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਆਗੂ (Leader of the Opposition)
- ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ
- ਸੈਨੇਟ ਦਾ ਆਗੂ
ਵਿਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਜੇਤੂ ਧਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਆਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-
- ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਆਗੂ
- ਕੈਬਨਿਟ
- ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ
- ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ
ਵਿਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
-
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਮੈਂਬਰ
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿੱਜੀ ਵੋਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ
- ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਜੋ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ
- ਦੂਜੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ
ਵਿਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੇਤੂ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਆਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
-
- ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ
- ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ
- ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੋਂ
- ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ
ਵਿਆਖਿਆ: ਕੈਬਨਿਟ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਪੁਸਤਿਕਾ Australian Citizenship: Our Common Bond ਤੋਂ