ਰਾਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਛੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੋ ਮੁੱਖ-ਭੂਮੀ ਟੈਰਿਟਰੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਰਾਜ ਅਤੇ ਟੈਰਿਟਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਗੂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਟੈਰਿਟਰੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਗੂ ਚੀਫ਼ ਮਿਨਿਸਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਵਰਨਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੌਰਦਰਨ ਟੈਰਿਟਰੀ ਵਿੱਚ, ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰ (Administrator) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਰਗੀਆਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਜਾਂ ਕੋਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੱਕ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਟੈਰਿਟਰੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਿਤ ਟੈਰਿਟਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਬਦਲ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜ ਅਤੇ ਟੈਰਿਟਰੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਚੁਣਨ ਵਾਸਤੇ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਬੰਧਤ ਰਾਜ ਜਾਂ ਟੈਰਿਟਰੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ
9 ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਹਰੇਕ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਵਾਂਗ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ
- ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇ
- ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਕੌਂਸਲਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਦਾਇਤ ਹੇਠ
ਵਿਆਖਿਆ: ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ।
-
- ਪੰਜ ਰਾਜ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ
- ਛੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ
- ਸੱਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਟੈਰੀਟਰੀ
- ਛੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ
ਵਿਆਖਿਆ: ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਛੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।
-
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਦ ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਨੇਟਰ ਲਈ
- ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲਈ
- ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਕੌਂਸਲ ਲਈ ਇੱਕ ਕੌਂਸਲਰ ਲਈ
- ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਲਈ
ਵਿਆਖਿਆ: ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਫਿਰ ਰਾਜ ਜਾਂ ਟੈਰੀਟਰੀ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
-
- ਸਥਾਨਕ ਕੌਂਸਲਾਂ
- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (Chief Minister)
- ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ
- ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ
ਵਿਆਖਿਆ: ਨੌਰਦਰਨ ਟੈਰੀਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਯੁਕਤੀ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
-
- ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੇਅਰ ਨਾਲ
- ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨਾਲ
- ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਨਾਲ
- ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਸੈਨੇਟਰ ਨਾਲ
ਵਿਆਖਿਆ: ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰ ਨੌਰਦਰਨ ਟੈਰੀਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਵਰਨਰ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
-
- ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਵੋਟ ਨਾਲ ਹੀ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨੇੜਲੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ
- ਟੈਰੀਟਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਵਿਆਖਿਆ: ਟੈਰੀਟਰੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਤਿਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
- ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੇਂਡੂ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ
- ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ
- ਹਰ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ
- ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੈਨਬਰਾ (Canberra) ਵਿੱਚ
ਵਿਆਖਿਆ: ਹਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਟੈਰੀਟਰੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਰਾਜ ਜਾਂ ਟੈਰੀਟਰੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।
-
- ਆਪਣੀ ਸੰਸਦ
- ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ (Head of State)
- ਆਪਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
- ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਫ਼ੌਜ
ਵਿਆਖਿਆ: ਹਰ ਰਾਜ ਆਪਣੀ ਸੰਸਦ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-
- ਨਾ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੇਠ ਹੱਕ ਹਨ
- ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ
- ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ ਦੇ ਨਹੀਂ
- ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ
ਵਿਆਖਿਆ: ਸੰਵਿਧਾਨ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਟੈਰੀਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸਰਕਾਰੀ ਪੁਸਤਿਕਾ Australian Citizenship: Our Common Bond ਤੋਂ