कलाहरू

अस्ट्रेलियामा जीवन्त कला जगत् छ, जसमा राष्ट्रका आदिवासी तथा टोरेस स्ट्रेट टापु जनताका सांस्कृतिक परम्परा पनि समेटिन्छन्। चलचित्र, चित्रकला, रङ्गमञ्च, सङ्गीत र नृत्यलगायतका अस्ट्रेलियाली दृश्य तथा प्रस्तुतिकला कलाकारहरू अस्ट्रेलिया र विदेश दुवैतिर व्यापक रूपमा प्रशंसित छन्।

साहित्य — अस्ट्रेलियामा साहित्यको बलियो परम्परा छ। यो आदिवासी तथा टोरेस स्ट्रेट टापु जनताको कथा भन्ने परम्पराबाट सुरु भयो र 18 औं शताब्दीको उत्तरार्धमा आइपुगेका कैदीहरूका मौखिक कथाहरूसँग जारी रह्यो।

अस्ट्रेलियाको प्रारम्भिक लेखनको धेरै हिस्सा झाडी-क्षेत्र (bush) र यस्तो कठोर वातावरणमा जीवनका कठिनाइबारे छ। हेनरी लसन र माइल्स फ्र्याङ्क्लिनजस्ता लेखकहरूले झाडी-क्षेत्र र अस्ट्रेलियाली जीवनशैलीबारे कविता र कथा लेखे।

अस्ट्रेलियाली उपन्यासकार प्याट्रिक ह्वाइटले 1973 मा साहित्यको नोबेल पुरस्कार पाए। अन्य लोकप्रिय अस्ट्रेलियाली लेखकहरूमा पिटर केरी, कोलिन म्याकुलो, स्याली मोर्गन, टिम विन्टन, टम केनेली र ब्राइस कोर्टेने पर्छन्।

जुडिथ राइट (1915–2000)

जुडिथ राइट एक उत्कृष्ट कवि, संरक्षणवादी र आदिवासी जनताको अधिकारका लागि अभियन्ता थिइन्। उनले आफ्नो कवितामा अस्ट्रेलिया र यहाँका मानिसप्रतिको प्रेम व्यक्त गरिन्। उनले एन्साइक्लोपीडिया ब्रिटानिका साहित्य पुरस्कार र क्वीन्स गोल्ड मेडल फर पोइट्रीलगायत धेरै पुरस्कार पाइन्। उनी अस्ट्रेलियन कन्जर्भेसन कमिटी र एबोरिजिनल ट्रिटी कमिटीकी सदस्य पनि थिइन्।

जुडिथ राइटलाई कविका रूपमा उनको सिप र अस्ट्रेलियाली साहित्य तथा सामाजिक र वातावरणीय सुधार अघि बढाएकामा सम्झिइन्छ।

रङ्गमञ्च र चलचित्र — अस्ट्रेलियाली नाटक, चलचित्र र चलचित्रकर्मीहरू अस्ट्रेलिया र विदेशमा चिनिन्छन्। केट ब्लान्चेट, जेफ्री रश, निकोल किडम्यान र ह्यु ज्याकम्यानजस्ता अस्ट्रेलियाली अभिनेता र पिटर वेयर तथा ब्याज लुरम्यानजस्ता चलचित्रकर्मीले चलचित्रमा उत्कृष्टताका लागि धेरै अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार जितेका छन्।

दृश्यकला — सबैभन्दा बढी चिनिने अस्ट्रेलियाली दृश्यकलाका कृतिहरू भनेका प्रतिष्ठित आदिवासी चित्रकला र टम रोबर्ट्स, फ्रेडरिक म्याक्कबिन तथा आर्थर स्ट्रिटनजस्ता चित्रकारका 19 औं शताब्दीका झाडी-क्षेत्रका दृश्यहरू हुन्। 20 औं शताब्दीको मध्यतिर, कलाकार रसेल ड्राइस्डेल र सिड्नी नोलनले बाहिरी दुर्गम क्षेत्रको कठोरतालाई बलिया रङमा चित्रण गरे। हालैका वर्षमा, ब्रेट ह्वाइटलीले आफ्नो अनौठो र जीवन्त शैलीका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्रशंसा पाए। अल्बर्ट नामाजिरा, एमिली केम क्ङ्वारे, ग्लोरिया पेटियार, रोभर थोमस र क्लिफर्ड पोसम जापाल्जारीलगायतका आदिवासी कला अस्ट्रेलिया र विदेशमा बढ्दो मात्रामा खोजिन्छ।

सङ्गीत र नृत्य — तुरुन्तै चिनिने अस्ट्रेलियाली सङ्गीतको ध्वनि भनेको प्राचीन आदिवासी वाद्ययन्त्र डिजरिडु (didgeridoo) को हो।

अस्ट्रेलियालीहरूले सङ्गीतका सबै क्षेत्र अपनाएका छन् र त्यसमा उत्कृष्टता हासिल गरेका छन्, र शास्त्रीय, कन्ट्री तथा रक सङ्गीतमा उनीहरूको योगदानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा चिनिन्छन्।

प्रसिद्ध अस्ट्रेलियाली सङ्गीतकर्मीहरूमा काइली मिनोग, जिमी बार्न्स, पल केली, ओलिभिया न्युटन-जोन, जोन फार्नहम, निक केभ, र आदिवासी कलाकार आर्ची रोच, गुरुमुल तथा जेसिका माउबोय पर्छन्। AC/DC र INXS जस्ता अस्ट्रेलियाली ब्यान्डले संसारभरि प्रशंसक कमाएका छन्।

सर रोबर्ट हेल्पम्यान, मेरिल ट्यान्कार्ड, स्टिफन पेज र ली कुनसिनजस्ता महान् नर्तक र नृत्य-निर्देशकको प्रयासले अस्ट्रेलियाली नृत्य फस्टाएको छ। बङ्गारा (Bangarra) एउटा आदिवासी तथा टोरेस स्ट्रेट टापु नृत्य कम्पनी हो, जुन नृत्य, ध्वनि-परिवेश, सङ्गीत र डिजाइनमा आफ्नो विशिष्ट शैलीका लागि राष्ट्रभित्र र संसारभरि व्यापक रूपमा प्रशंसित छ।